Het bewust toepassen van kleur in de stedebouw vereist een grondige analyse. Invloeden van vorm en tijd, schaal en samenhang, maar ook van de psychologische uitwerking op de waarnemer. In opdracht van de stichting 'Kleur Buiten' maakten wijlen ir. A. Cock (stedebouwkundige) en F. van Dusseldorp (beeldend kunstenaar) een studie over dit onderwerp. Hierin formuleren zij een reeks doelstellingen, die leiden tot aanbevelingen voor ontwerpers van de stedelijke omgeving.
Er is in Nederland - na de dertiger jaren - recent weer meer aandacht voor de betekenis van kleur in de architectuur. Belangwekkende studies van vijftig jaar geleden over integratie van kleurgebruik in het grotere stedelijk ontwerp verdienen nu dan ook meer aandacht. Kleur zou in de stedebouw een veel belangrijker rol kunnen spelen dan tot nu toe gebruikelijk. Kennis van dit 'minst materiele' bouwmateriaal is gewenst om de mogelijkheden optimaal te benutten. Vaak worden kleuren gebruikt vanwege een aspect, zonder rekening te houden met het gehele werkingsveld. Zo kennen we functioneel-technisch gebruik als materiaal-bescherming maar ook toepassing vanwege de code- of symboolfunctie zoals bij de PTT. Esthetisch-gevoelsmatige overwegingen spelen een rol bij kleurkeuzen, naast psychologische en zelfs therapeutische motieven. Zoals bij elke ontwerp-beslissing heeft ook een gekozen kleur vaak invloed op verschillende aspecten tegelijkertijd.
Kleuren kunnen associaties oproepen die liggen tussen polariteiten als warm en koud, actief en passief, licht en zwaar, stabiel en instabiel en fel tegenover zacht. Kleur kan ook de ervaring van vorm beinvloeden: er kan nabijheid of afstand worden gesuggereerd en samenhang of scheiding worden geaccentueerd. Het medium kan gebruikt worden om eenheid of geleding uit te drukken, of verbinding dan wel isolement.
Bij kleurkeuzen moet kennis aanwezig ziin van het gehele werkingsveld van kleur, daarmee kan een willekeurige toopassing vermeden worden Uit ons rapport ‘Stedebouw in kleur' zijn op de volgende pagina's een dozijn aanbevelingen gedaan. Deze geven onze analyse weer naar aanleiding van een reeks kernachtige uitgangspunten. Zij zijn enerzijds bedoeld om op dit gebied een discussie op gang te brengen, wellicht resulterend in bewuster kleurgebruik. Anderzijds kunnen de uitspraken gebruikt worden voor een verdere ontwikkeling van stedebouwkundige kleurmodellen. De opbouw om tot een aanbeveling te komen is steeds gelijk: eerst wordt zeer kort de probleemstelling weergegeven, daarna volgt een bondige uitwerking, een motivatie die de richting aangeeft waarin ons inziens de oplosssing moet worden gezocht; daaronder volgt een aanbeveling, in een of twee zinnen samengevat. Op deze wijze kan de analyse gehanteerd worden, voor stimulering en toetsing van kleurgebruik in de gebouwde omgeving.
Kleur in de stedelijke omgeving betekent niet zonder meer het toepassen van veel contrasterende tinten
Er is in Nederland - na de dertiger jaren - recent weer meer aandacht voor de betekenis van kleur in de architectuur. Belangwekkende studies van vijftig jaar geleden over integratie van kleurgebruik in het grotere stedelijk ontwerp verdienen nu dan ook meer aandacht. Kleur zou in de stedebouw een veel belangrijker rol kunnen spelen dan tot nu toe gebruikelijk. Kennis van dit 'minst materiele' bouwmateriaal is gewenst om de mogelijkheden optimaal te benutten. Vaak worden kleuren gebruikt vanwege een aspect, zonder rekening te houden met het gehele werkingsveld. Zo kennen we functioneel-technisch gebruik als materiaal-bescherming maar ook toepassing vanwege de code- of symboolfunctie zoals bij de PTT. Esthetisch-gevoelsmatige overwegingen spelen een rol bij kleurkeuzen, naast psychologische en zelfs therapeutische motieven. Zoals bij elke ontwerp-beslissing heeft ook een gekozen kleur vaak invloed op verschillende aspecten tegelijkertijd.
Kleuren kunnen associaties oproepen die liggen tussen polariteiten als warm en koud, actief en passief, licht en zwaar, stabiel en instabiel en fel tegenover zacht. Kleur kan ook de ervaring van vorm beinvloeden: er kan nabijheid of afstand worden gesuggereerd en samenhang of scheiding worden geaccentueerd. Het medium kan gebruikt worden om eenheid of geleding uit te drukken, of verbinding dan wel isolement.
Bij kleurkeuzen moet kennis aanwezig ziin van het gehele werkingsveld van kleur, daarmee kan een willekeurige toopassing vermeden worden Uit ons rapport ‘Stedebouw in kleur' zijn op de volgende pagina's een dozijn aanbevelingen gedaan. Deze geven onze analyse weer naar aanleiding van een reeks kernachtige uitgangspunten. Zij zijn enerzijds bedoeld om op dit gebied een discussie op gang te brengen, wellicht resulterend in bewuster kleurgebruik. Anderzijds kunnen de uitspraken gebruikt worden voor een verdere ontwikkeling van stedebouwkundige kleurmodellen. De opbouw om tot een aanbeveling te komen is steeds gelijk: eerst wordt zeer kort de probleemstelling weergegeven, daarna volgt een bondige uitwerking, een motivatie die de richting aangeeft waarin ons inziens de oplosssing moet worden gezocht; daaronder volgt een aanbeveling, in een of twee zinnen samengevat. Op deze wijze kan de analyse gehanteerd worden, voor stimulering en toetsing van kleurgebruik in de gebouwde omgeving.
Kleur in de stedelijke omgeving betekent niet zonder meer het toepassen van veel contrasterende tinten
